Selfie met oudoom

Gezicht op Haarlem vanaf de Bavo, 1858, foto: J.T. Monnik (Noord-Hollands Archief)
Gezicht op Haarlem vanaf de Bavo, 1858, foto: J.T. Munnich (Noord-Hollands Archief)

Dit was in 1858 het weidse uitzicht over Haarlem vanaf de Grote of de St. Bavokerk in het hart van de stad. Johannes Theodorus Munnich sleepte zijn camera, glasplaten en donkere kamer naar boven om de foto te maken. Voor de verkoop plakte hij de foto op dit voorbedrukte blad, zoals dat met litho’s en prenten in die tijd ook gebeurde.

Kleine Houtpoort, Haarlem met Eduard I. Asser (2) en Adolphe Mouilleron (1), 1855 (Noord-Hollands Archief)
Kleine Houtpoort, Haarlem met Eduard I. Asser (2) en Adolphe Mouilleron (1), 1855 (Noord-Hollands Archief)

De originele foto kun je nog t/m 31 augustus zien in de Janskerk, het publiekscentrum van het Noord-Hollands archief, in de interactieve tentoonstelling Haarlem na sluitertijd. Links de oudste foto in de tentoonstelling die in 1855 werd gemaakt door Eduard Isaac Asser toen hij met Adolphe Mouilleron, een Franse kunstenaar die in Nederland was om De Nachtwacht te lithograferen, in Haarlem op bezoek was. Hij vereeuwigde zichzelf en zijn Franse vriend voor de Kleine Houtpoort. De poort werd in 1873 afgebroken maar is daarvoor nog veel gefotografeerd, onder andere door Pieter Oosterhuis, Adolphe Braun en ook Munnich. Deze foto’s zijn allemaal op de beeldbank van het archief te vinden, want de aanleiding voor de tentoonstelling is de digitalisering en online ontsluiting van alle 27.000 objecten uit de Kennemer Atlas.

Tijdens de lezing voorafgaand aan de opening afgelopen zaterdag gaf ik aan de hand van deze foto’s een spoedcursus 19de-eeuwse fotografie (wat zijn de oudste foto’s? Wie maakten de oudste foto’s? Hoe maakten ze die? En wat deden ze ermee?).

Daarna mocht ik voor het eerst een echte openingshandeling verrichten, namelijk door via een ingenieus systeem een foto van mezelf te maken met mijn oudoom voor de Kleine Houtpoort.